ULTURE

Συνάντηση Πολιτισμός 2030 #2 _ Η επόμενη ημέρα

Η 2η Συνάντηση Πολιτισμός 2030 ολοκληρώθηκε στην Ελευσίνα την Κυριακή 10 Νοεμβρίου 2019. Η τετραήμερη διοργάνωση της Ελευσίνας 2021 Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης επιχείρησε για δεύτερη συνεχή χρονιά να συγκεντρώσει τους επαγγελματίες του πολιτιστικού χώρου στην Ελευσίνα, και έτσι να μετατρέψει την πόλη σε σημείο διασύνδεσης, προβληματισμού και ανταλλαγής γύρω από τα εμπόδια και τις προοπτικές της πολιτιστικής ανάπτυξης στην περιφέρεια.

Η φετινή διοργάνωση κατάφερε να εμβαθύνει στη χαρτογράφηση του σύγχρονου πολιτιστικού γίγνεσθαι, ένα έργο που ξεκίνησε ακριβώς έναν χρόνο πριν με την πρώτη διοργάνωση της Συνάντησης Πολιτισμός 2030. Με θέμα το τρίπτυχο “Ανθρωποι, Ιστορίες, Πολιτισμός” εστιάσαμε φέτος στις ιστορίες των ανθρώπων εκείνων, που με τις καινοτομίες τους άλλαξαν το καλλιτεχνικό πεδίο αλλά και την πολιτιστική ζωή των πόλεων τους, και για τον λόγο αυτό προσκαλέσαμε ως κεντρικούς ομιλητές ανθρώπους από τον χώρο του πολιτισμού σε Ελλάδα και Ευρώπη με πολυετή εμπειρία στη δουλειά τους.


Αναλυτικότερα η Judith Knight (Ηνωμένο Βασίλειο), συν-ιδρύτρια και επί δεκαετίες καλλιτεχνική διευθύντρια του Artsadmin, ανεξάρτητου οργανισμού μίλησε για το πώς καταφέρνει μέσα από την ίδρυση και τη λειτουργία του Artsadmin να ενδυναμώσει την ανεξάρτητη καλλιτεχνική σκηνή της χώρας της αλλά και της Ευρώπης γενικότερα, ο Βασίλης Χαραλαμπίδης, ιδρυτής του πολιτιστικού οργανισμού Bios και του πολυχώρου Ρομάντζο σε μια απολαυστική ομιλία μοιράστηκε μαζί μας τις βασικές αρχές και κατευθύνσεις που ακολούθησε και ακολουθεί στην επαγγελματική του διαδρομή, ενώ η Κατερίνα Γρέγου αφιέρωσε την ομιλία της στις προκλήσεις της βιωσιμότητας που αντιμετωπίζουν σήμερα οι διοργανώσεις μεγάλης κλίμακας, και πως μικρότερες διοργανώσεις σε μικρές πόλεις μπορούν να αποτελέσουν εναλλακτικές προτάσεις στον κίνδυνο του γιγαντισμού.

Η Συνάντηση εστίασε, όπως και πέρυσι, σε τρεις θεματικές: το πεδίο της πολιτιστικής πολιτικής, το πεδίο της καλλιτεχνικής παραγωγής, και το πεδίο της δημιουργικής οικονομίας μέσα στην πόλη μέσα από 12 διαφορετικές ομάδες εργασίας.

Την αυλαία άνοιξε η “Πρόσωπο με πρόσωπο” συζήτηση με Δημάρχους της περιφέρειας για τη θέση που λαμβάνει ο πολιτισμός στην ατζέντα της τοπικής αυτοδιοίκησης. Σε διάλογο βρέθηκαν οι Δήμαρχοι Άη Στράτη, Ελευσίνας, Χαϊδαρίου και Χανίων. Στο πεδίο της πολιτιστικής πολιτικής προσκεκλημένοι από άλλες Πολιτιστικές Πρωτεύουσες της Ευρώπης, όπως το Kaunas (2022), η Leeuwarden (2018), και το Novi Sad (2021), πολιτιστικούς οργανισμούς και δίκτυα από το Δουβλίνο, τη Φινλανδία και το Κλουζ (Ρουμανία) συζητούν για το “Πως να γίνεις Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης για πάντα”, ενώ μέλη πολιτιστικών δικτύων από την Ελλάδα και το εξωτερικό, όπως το δίκτυο COMM’ON (Ελλάδα), το δίκτυο Consorci Transversal Xarxa d’ Activitats Culturals (Ισπανία) και η διαχειρίστρια έργου START-Create Cultural Change (Γερμανία) συνομιλούν για τη δικτύωση σε επίπεδο πόλεων. Έμφαση δόθηκε στο ρόλο των ίδιων των πολιτών στη χάραξη της πολιτιστικής στρατηγικής της πόλης τους, μέσα από μία ομάδα εργασίας που έδωσε το λόγο στους Ελευσίνιους συμμετέχοντες του διεθνούς προγράμματος Pilot Cities, οι οποίοι συνομίλησαν με την εκπρόσωπο του αντίστοιχου προγράμματος που υλοποιείται στη Σμύρνη.

Στη θεματική Το πεδίο της καλλιτεχνικής παραγωγής παρουσιάστηκαν καλές πρακτικές ελληνικών φεστιβάλ της περιφέρειας μέσα από τις ιστορίες των ανθρώπων που τα διοργανώνουν, το “Ελληνικό Δίκτυο Επιμελητών Φεστιβάλ”, μία πρωτοβουλία που ξεκίνησε από την Ελευσίνα 2021, ενώ με τη συμβολή της Judith Knight, παραγωγών αλλά και καλλιτεχνών από την ανεξάρτητη καλλιτεχνική σκηνή, όπως η Φρόσω Τρούσα και η Λένα Κιτσοπούλου έγινε μια αναζήτηση των μοντέλων εκείνων που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν στην Ελλάδα και να ενισχύσουν τον ανεξάρτητο χώρο. Στην ίδια θεματική ενότητα ο Κωνσταντίνος Βαζαίος, Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Athens Circus Festival, η Χριστίνα Σουγιουλτζή, Συν-ιδρύτρια της ομάδας Κι όμως κινείται, η Εμμανουέλα Καποκάκη, Καλλιτεχνική Υπεύθυνη Εικαστικού Θεάτρου Κούκλας “Πράσσειν Άλογα” και ο Στάθης Μαρκόπουλος, Εκπρόσωπος του Ελληνικού Κέντρου της Διεθνούς Ένωσης Κουκλοθεάτρου (UNIMA-HELLAS), συνομίλησαν με την Muriel Piquet-Viaux, Μορφωτική Ακόλουθο του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών για το μέλλον του Σύγχρονου Τσίρκου και του θεάτρου κούκλας στην Ελλάδα και την ένταξη τους στο πρόγραμμα πολιτιστικών οργανισμών, ενώ οι καλλιτέχνες Γιολάντα Μαρκοπούλου, Εύη Καλογεροπούλου, Αντώνης Βολανάκης, Δημήτρης Μπαμπίλης και Olivier Grossetête συζήτησαν για τη διαδικασία συνδημιουργίας καλλιτεχνικών έργων με την τοπική κοινότητα μέσα από την ομάδα εργασίας “Όταν ο καλλιτέχνης γίνεται ντόπιος”.

Τέλος, στη θεματική “Πόλη και Δημιουργική Οικονομία” ομιλητές από άλλες Πολιτιστικές Πρωτεύουσας της Ευρώπης και πολίτες της Ελευσίνας που έχουν συμμετάσχει σε διάφορες δράσεις της Ελευσίνας 2021 μοιράστηκαν “Ιστορίες ενεργοποίησης κοινού”, ενώ επαγγελματίες πολιτιστικών οργανισμών από την περιφέρεια συζήτησαν για το “Επιχειρείν στον πολιτισμό με έδρα την περιφέρεια”. Τέλος, τα creative hubs έγιναν το αντικείμενο εστίασης μιας ξεχωριστή ομάδα εργασίας με τη συμμετοχή ανθρώπων που έχουν καταφέρει να δημιουργήσουν τέτοιους χώρους στην Ελλάδα και την Ευρώπη.

Ένα παράλληλο πρόγραμμα με δράσεις δικτύωσης, εκθέσεις, συμπόσια με καλλιτέχνες και περιπάτους πλαισίωσαν τις 12 συνολικά ομάδες εργασίας και τις 3 κεντρικές ομιλίες και δημιούργησαν συνθήκες ουσιαστικής αλληλεπίδρασης ανάμεσα στους περισσότερο από 200 συμμετέχοντες από 12 διαφορετικές πόλεις της Ελλάδας, 5 ευρωπαϊκές χώρες, την Τουρκία και την Αμερική.

Στην έκθεση “Φεστιβάλ και Πόλη” παρουσιάστηκαν πέντε καλές πρακτικές περιφερειακών φεστιβάλ από την Ελευσίνα, τον Κίσσαμο Χανίων, τη Βωβούσα, την Κύπρο και την Μήλο, ενώ το Στέκι της EUphoria έγινε κέντρο πληροφόρησης για την κεντρική φιλοσοφία και τις δράσεις της Ελευσίνας 2021. Οι καλλιτέχνες Αντώνης Βολανάκης, Γιολάντα Μαρκοπούλου και Εύη Καλογεροπούλου παρέθεσαν συμπόσια σε συμμετέχοντες της Συνάντησης και το κοινό της Ελευσίνας μέσα απ΄τα οποία ξεδίπλωσαν τον τρόπο με τον οποίο εργάζονται και συνεργάζονται με τις τοπικές κοινότητες της πόλης, ενώ με τη δράση Γνωρίζουμε την πόλη, οι επισκέπτες και φίλοι της Ελευσίνας γνώρισαν νέες διαδρομές και άγνωστα αφηγήματα από τους ίδιους τους Συλλόγους της πόλης και ομάδες κατοίκων μέσα από έξι διαφορετικούς μεταξύ τους περιπάτους με επισκέψεις και στάσεις σε ιδιαίτερα σημεία της πόλης. Το παράλληλο πρόγραμμα περιελάμβανε ακόμα την απονομή των βραβείων του διεθνούς διαγωνισμού animation, An animated EUphoria, που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το AnimaSyros με σκοπό την προώθηση του μηνύματος της “Μετάβασης στην EUphoria”.

Το καλλιτεχνικό πρόγραμμα της Συνάντησης Πολιτισμός 2030 συνέθεσαν η παρουσίαση του εργαστηρίου Φωτεινές Ιχνηλασίες, η δίμηνη, δηλαδή, συνεργασία των Beforelight με 20 νέους Ελευσίνιους για την προετοιμασία μιας συμμετοχικής φωτιστικής εγκατάστασης που λαμβάνει χώρα στον δημόσιο χώρο της πόλης, και η site specific παράσταση της Γιολάντας Μαρκοπούλου Ε_ΦΥΓΑ Μικρασία. Το έργο αυτό δημιουργήθηκε σε συνεργασία με κατοίκους του Συνοικισμού και τον Σύλλογο Μικρασιατών Ελευσίνας, παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Φεστιβάλ Συνοικισμός 2019 για πέντε παραστάσεις με εξαντλημένα δελτία εισόδου και επέστρεψε στην ιστορική γειτονιά του Συνοικισμού για δύο ακόμα παραστάσεις με αφορμή τη Συνάντηση Πολιτισμός 2030.

Την Κυριακή 10 Νοεμβρίου η Συνάντηση Πολιτισμός 2030 έκλεισε με το Συμμετοχικό Εφήμερο Μνημείο, ένα καλλιτεχνικό έργο-εμπειρία με κεντρικούς συντελεστές τους κατοίκους της πόλης όλων των ηλικιών. Ήταν ένα έργο ειδικά σχεδιασμένο για την Ελευσίνα και την τρίτη επέτειο από την ανακήρυξη της σε Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης. Ο Γάλλος καλλιτέχνης Olivier Grossetete, ο οποίος ειδικεύεται σε συμμετοχικά έργα στον δημόσιο χώρο, προσκάλεσε μικρούς και μεγάλους να ξαναχτίσουν τον Κρόνο, ένα από τα πλέον εμβληματικά βιομηχανικά συγκροτήματα της Ελευσίνας. Για πέντε ημέρες (5-9.11.2019) ο καλλιτέχνης και οι συνεργάτες του συνεργάστηκαν με σχολεία, συλλόγους και ομάδες κατοίκων της Ελευσίνας μέσα από εργαστήρια-σεμινάρια κατά τη διάρκεια των οποίων προ-κατασκεύασαν τμήμα του οικοδομήματος του Κρόνου. Την Κυριακή 10 Νοεμβρίου (11:00-19:00), με τη συμμετοχή όλων των ομάδων της προετοιμασίας, των Ελευσινίων πολιτών που τους προσέλκυσε το ασυνήθιστο αυτό έργο και των συμμετεχόντων της Συνάντησης Πολιτισμός 2030, ο Κρόνος, ένα βιομηχανικό μνημείο που βρίσκεται στο παραλιακό μέτωπο, μετατράπηκε σε ένα συμμετοχικό έργο-εμπειρία στην κεντρική πλατεία Ελευσίνας, την πλατεία Ηρώων, δημιουργώντας μια συλλογική γιορτή γύρω από αυτό. Ο χάρτινος Κρόνος έπειτα από επιθυμία όλων παρέμεινε στην κεντρική πλατεία για τρεις ημέρες μέχρι τη συμμετοχική απεγκατάσταση του στις 12.11.2019 με τη συμμετοχή των σχολείων της περιοχής αλλά και όλων εκείνων που ένιωσαν δεμένοι με το έργο αυτό και δεν θέλησαν να χάσουν στιγμή από αυτή τη μεγάλη επετειακή γιορτή.

Η Συνάντηση Πολιτισμός 2030 είναι μια πρωτοβουλία της Ελευσίνας 2021 και ένας από τους νέους πολιτιστικούς θεσμούς που η Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης επιθυμεί να αφήσει στην πόλη και μετά το 2021 και στον χώρο του πολιτισμού στην Ελλάδα με το βλέμμα στην επόμενη δεκαετία και ορίζοντα το 2030.